(Epi) genetica & erfelijkheid in een notendop(je)

Veel cliënten komen bij mij voor één ding en dat is afvallen. Ik ben voedingsconsulente waardoor dit een logisch gevolg is. Maar ik werk dus complementaire en hou niet van chemische toestanden wanneer dit absoluut niet nodig is. En hoewel ik geen regulier werkende diëtiste ben weet ik natuurlijk wel veel van gezonde voeding en de uitwerking ervan. Ik neem deze cliënten wel serieus en heb ook fantastische adviezen die je ter harte kunt nemen.

Leidt dat automatisch tot eeuwige gezondheid? Nee, dat is mijn eerlijke antwoord. Je kunt je hele leven, of een groot gedeelte van je leven, supergezonde gewoontes erop na hebben gehouden. Het is helaas geen garantie om 100 jaar oud te worden en ook niet dat je zonder gebreken of ziektes je leven leidt. Er komt een stuk genetica bij kijken, de informatie die je meekrijgt bij je geboorte en waarin erfelijke factoren worden vastgelegd. Gezondheid en ziektes inbegrepen. Iets waar je geen invloed op hebt, althans, op een gedeelte daarvan. Gelukkig is dit eigenlijk maar een klein stukje van het totaalbeeld.

Want naast genetica hebben we epi-genetica. En nu wordt het interessant. Want epi-genetica is dat stuk genetisch materiaal (het merendeel van onze genen), waar we wel invloed op hebben. Dat is wat kort door de bocht maar ik leg het nu uit.
Epi-genetica kan zowel positief als negatief worden beïnvloed. Help, ook negatief? Ja, maar eigenlijk is het goed nieuws. Je leefstijl bepaalt voor een gedeelte hoe genetisch materiaal (dat jij dus meekrijgt bij je geboorte) als ziekte of gezondheid, zich gedurende jouw leven ontwikkelt. Maar ook daarin kan het genetisch bepaald zijn hoe jij dit aanpakt.

Kom je uit een familie waar door leefstijl veroorzaakte ziektes voorkomen? Dan heb ik het over ziektes zoals diabetes type 2, hart & vaatziektes, hoge bloeddruk, obesitas, COPD en bepaalde vormen van kanker. Dan kun je die epi-genetisch bepaalde erfelijkheidsfactor ombuigen. Dit zijn namelijk ziektes die worden getriggerd door jouw leefstijl. Ook bepaalde verslavingen zoals roken, alcoholgebruik, genormaliseerd drugsgebruik, overmatig ultra bewerkte voeding, weinig beweging zijn epi-genetische factoren die je zelf kunt aanpakken. Het gaat ver, als je bedenkt dat financiële problemen ook erfelijk kunnen zijn evenals het ervaren van stress, werkeloosheid en depressie.

Die laatste zaken kunnen zo diepgeworteld in je systeem raken door de manier van leven binnen families waarin je opgroeit en waaraan je vanaf jonge leeftijd wordt blootgesteld dat generatie op generatie met deze zaken te maken hebben. Het goede nieuws; jij kunt hier zelf invloed op uitoefenen. Om de neerwaartse spiraal te doorbreken en een betere versie van jezelf te worden en hopelijk te voorkomen dat een van die ziektes of trauma’s jou fataal worden. Zie het als een schakelaar die je zelf kunt omzetten.

Nu hoor ik gelijk ergens ver weg zeggen: er zijn toch ook mensen die 100 jaar oud worden en evengoed een borreltje per dag nemen, of roken et cetera. Ja, zeker. Maar op de eerste plaats: die werden 100 jaar geleden geboren, ergo, geen ultra bewerkte voeding, geen snackbars en fastfoodketens, geen antibioticavlees uit bio industrie, geen autosnelwegen, veel vliegverkeer of überhaupt een auto in hun bezit, vaak geen zittend beroep, geen automatisering en vooral, geen overmatig suikergebruik enzovoorts. Ten tweede, ook voor dat groepje 100-jarigen geld, het waren ook maar de happy few. Het zijn er geen miljoenen, dus verlies dat vooral niet uit het oog.

Mijn grootouders werden geboren tussen 1909 en 1926 en bereikten op één na geen hoge leeftijd. Ondanks de onbespoten groente en meer buitenleven. Ze werden ziek, beslist ontketend door bepaalde externe factoren waar onder andere werk gerelateerd (silicose), leefstijl (roken) en stress (grote gezinnen) een rol speelden. En of er dan nog erfelijke factoren bij waren zoals zwakke longen of een bepaalde vorm van kanker, wie zal het zeggen. Ik kan het ze niet vragen omdat ze al op jonge leeftijd stierven, mijn eigen ouders waren zelf nog jonge mensen toen zij één of allebei de ouders verloren. Garanties hebben we dus niet. Helaas.

(Epi)-Genetica:
Echt heel kort uitgelegd kun je zeggen dat epi-genetica = beïnvloedbaar = leefstijl en de grootste factor voor jouw welzijn.
Genetica = DNA = je blauwdruk. En daar heb je geen invloed op.

Wat kan je zelf al allemaal doen? Zo goed en gezond mogelijk leven. Je leefstijl mag geen chronische stress geven, ook niet als je gezond leeft. Als je angst voor een kilootje meer een alledaagse bezigheid is dan kun je al spreken van chronische stress. En dan verklap ik je dit. Chronische stress zorgt voor overgewicht. In eerste instantie nog niet maar op lange termijn kun je sporten, lijnen en mediteren tot je een ons weegt; heb je chronische stress dan keert dit proces zich tegen jou. Daarover in een ander blog meer.

In de toekomst gaat mijn manier van werken veranderen. Voeding, gek genoeg is maar een klein gedeelte van een leefstijl. Ik kan mij niet alleen focussen op voeding en toezien hoe mensen standaard terugvallen in hun oude patronen. De bedoeling is dat als je klaar bent bij mij je permanent een gezonder(e) leefstijl kan leiden zonder erbij te hoeven nadenken. En nee, die oplossing komt niet uit een potje, prikje of een poedertje. Die kracht komt uit jezelf en door diepere betekenis te zoeken achter gedragspatronen. Met andere woorden, je mag meer aan zelfreflectie gaan werken. Het goede nieuws is: hoe ouder je wordt hoe duidelijker het proces zich voor je oog onthult. Het vergt wel moed maar is geen onbegonnen kwestie.

Ik wens je nog een fijne dag.

ps. Ik heb een prachtig receptje gestuurd over het fermenteren. Probeer het. Ik weet zeker dat alleen al het bekijken van dit proces je plezier geeft.